Status
Opgenomen in het Register
Opgenomen in het Register
Herzieningsdatum
Gerelateerd

Omschrijving

Op 30 juni 2016 is de Zorgstandaard Integrale Geboortezorg opgenomen in het Register. Met "integrale geboortezorg" wordt het gehele traject van zorg bedoeld vanaf de preconceptiefase tot en met de eerste zes weken na de geboorte, inclusief de samenwerking met en/of de overdracht naar kraamzorg, jeugdgezondheidszorg, huisarts en/of op indicatie de overdracht of verwijzing naar andere zorgverleners, zoals bijvoorbeeld de kinderarts. In dit gehele traject staat de zorgvraag van de zwangere centraal, dat wil zeggen dat de zorg vraaggericht is in plaats van aanbodgericht.

De zorgstandaard beschrijft primair de basiszorg die elke (aanstaande) zwangere of kraamvrouw aangeboden behoort te krijgen. Deze zorg is nadrukkelijk gebaseerd op meest recente inzichten van cliëntenorganisaties en beroepsgroepen over de inhoud van geboortezorg. De zorgstandaard beschrijft hiermee welke zorg geboden wordt ongeacht wie dit doet.

De Zorgstandaard Integrale Geboortezorg is niet vrijblijvend. Opname van de standaard in het Register betekent dat alle bij de geboortezorg betrokken partijen een inspanningsverplichting aangaan om de standaard te implementeren en biedt deze partijen de mogelijkheid om de kwaliteit van zorg te monitoren. Dit is een ontwikkelingsproces waarin meerdere wegen kunnen worden verkend.

De Zorgstandaard Integrale Geboortezorg is tussen 2014 en 2016 ontwikkeld door een expertgroep ingesteld door het CPZ. De expertgroep bestond uit vertegenwoordigers van alle bij integrale geboortezorg betrokken partijen. Deze partijen konden het niet eens worden over de interpretatie van sommige samenwerkingsafspraken in de zorgstandaard. Daarom heeft Zorginstituut Nederland in april 2016 de regie over de totstandkoming van de standaard overgenomen en zijn doorzettingsmacht ingezet. Een expertcommissie van de Adviescommissie Kwaliteit (ACK) heeft de zorgstandaard aangepast en de nieuwe versie voorgelegd aan alle betrokken partijen. Na het verwerken van de reacties uit de consultatie heeft de Raad van Bestuur van het Zorginstituut de Zorgstandaard Integrale Geboortezorg op 28 juni 2016 definitief vastgesteld.

Documenten

Implementatieplan Zorgstandaard Integrale Geboortezorg

PDF-document 4.934,47 KB

Implementatieplan 25-04-2017

Cliëntenversie Geboortezorg in Nederland

PDF-document 4.325,54 KB

Cliëntenversie 03-04-2017

Aanbiedingsformulier Zorgstandaard Integrale Geboortezorg

PDF-document 477,85 KB

Aanbiedingsformulier 30-06-2016

Zorgstandaard Integrale Geboortezorg

PDF-document 1.321,98 KB

Kwaliteitsinstrument 30-06-2016

Betrokken partijen

  • College Perinatale Zorg (CPZ) (penvoerder)
  • Bo Geboortezorg
  • GGD GHOR Nederland
  • Jeugdartsen Nederland (AJN)
  • Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV)
  • Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV)
  • Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG)
  • Nederlandse Beroepsvereniging voor Kraamverzorgenden (NBvK)
  • Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU)
  • Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ)
  • Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie (NVA)
  • Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB)
  • Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK)
  • Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG)
  • Patiëntenfederatie Nederland
  • Perined
  • Stichting Geboortebeweging
  • Stichting Kind en Ziekenhuis
  • Vektis
  • Vereniging van Verloskundig Actieve Huisartsen (VVAH)
  • Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN)
  • Zorginstituut Nederland (ZIN)
  • Zorgverzekeraars Nederland (ZN)

Beoordeling door Zorginstituut Nederland

Sinds 2008 staat goede geboortezorg in Nederland hoog op de politieke en maatschappelijke agenda. Op advies van het ministerie van VWS werd de Stuurgroep Zwangerschap en geboorte ingesteld met als opdracht het ministerie te adviseren over concrete en realistische voorstellen om de zorg rond zwangerschap en geboorte te optimaliseren. Deze stuurgroep kwam begin 2010 met haar advies Een goed begin; veilige zorg rond zwangerschap en geboorte. De kern van dit advies was dat de kwaliteit van de geboortezorg verbeterd kon worden door een hechtere samenwerking en betere communicatie tussen alle betrokkenen (tussen zorgverleners onderling én tussen zorgverleners en zwangeren).

Mede op basis van dit advies werd in 2010 door de gezamenlijke veldpartijen het College Perinatale Zorg (CPZ) ingesteld. Het CPZ kreeg de opdracht te komen tot een integraal kwaliteitskader rondom geboortezorg: de Zorgstandaard Integrale Geboortezorg.

Een expertgroep van het CPZ heeft tussen 2014 en 2016 een concept Zorgstandaard Integrale Geboortezorg ontwikkeld.  De expertgroep bestond uit vertegenwoordigers van alle bij Integrale geboortezorg betrokken partijen, voorgezeten door een onafhankelijk voorzitter.
De zorgstandaard zou al voor 1 januari 2016 aan het Zorginstituut aangeboden worden, maar die termijn is niet gehaald omdat de betrokken partijen het niet eens konden worden over de interpretatie van sommige samenwerkingsafspraken in de standaard.

In het eerste kwartaal van 2016 is de tekst van de standaard zoals die door alle partijen in de expertgroep van het CPZ was goedgekeurd, ter autorisatie toegestuurd aan de betrokken beroepsorganisaties. Nog niet alle organisaties wilden de standaard toen autoriseren, omdat zij het wederom niet eens konden worden over de interpretatie van sommige samenwerkingsafspraken in de zorgstandaard. Vervolgens heeft het CPZ de Zorgstandaard Integrale Geboortezorg op 20 april 2016 aan Zorginstituut Nederland overgedragen. In het belang van goede geboortezorg heeft het Zorginstituut zijn doorzettingsmacht ingezet en daarmee, de regie over de ontwikkeling van de zorgstandaard overgenomen.

In het doorzettingstraject heeft de ACK de conceptversie Zorgstandaard Integrale Geboortezorg versie 1.0 ontwikkeld door het CPZ, als vertrekpunt genomen. Van hieruit heeft de ACK, een landelijke standaard geformuleerd die op hoofdlijnen de gewenste inhoud van de geboortezorg vanuit het perspectief van de (aanstaande)zwangere en haar (ongeboren) kind beschrijft: de Zorgstandaard Integrale Geboortezorg. Het is aan de regionale samenwerkingsverbanden om de in de kwaliteitsstandaard geschetste bepalingen en randvoorwaarden verder in te vullen.

De ACK heeft de conceptversie van de Zorgstandaard Integrale Geboortezorg ter consultatie voorgelegd aan alle relevante partijen. Na de consultatie heeft de ACK de zorgstandaard opnieuw aangepast en opgesteld.

Beschrijving zorg & organisatie

De Zorgstandaard Integrale Geboortezorg beschrijft op hoofdlijnen de gewenste inhoud van de geboortezorg vanuit het perspectief van de (aanstaande) zwangere en haar (ongeboren) kind. In de standaard wordt voor elke fase in de zwangerschap de noodzakelijke geachte zorg voor en begeleiding van de zwangere beschreven. Het gaat dan zowel om de basiszorg die iedere zwangere aangeboden hoort te krijgen, als om de aanvullende zorg - bij risico’s of complicaties – conform de geldende richtlijnen, aangevuld met regionale en lokale afspraken. De zorgstandaard is consistent met andere medisch specialistische standaarden in het Register. De zorgstandaard bevat een overzicht van kernbegrippen en een beschrijving van de samenwerkingsstructuur in de Integrale geboortezorg inclusief de verantwoordelijkheidstoedeling.

Volledigheid kwaliteitsstandaard

Deze zorgstandaard bevat alle onderdelen die op grond van het Toetsingskader bij een zorgstandaard horen. Indien dat niet het geval is staat beschreven binnen welke termijn een ontbrekend onderdeel wordt opgeleverd. De zorgstandaard bevat een samenvatting. Een cliëntversie en het implementatie- en onderhoudsplan worden vóór 1 januari 2017 opgeleverd. De cliëntversie wordt in samenspraak met de NPCF en de GeboorteBeweging opgesteld. Uiterlijk 1 juli 2019 wordt de zorgstandaard door de relevante partijen herzien. De ACK heeft, naast de in ontwikkeling zijnde minimale set indicatoren, een aanzet gemaakt voor proces indicatoren die verbonden kunnen worden aan de zorgstandaard. De uitwerking van deze indicatoren (minimale set én aanzet ACK) is op de Meerjarenagenda geplaatst. Uiterlijk 31 december 2016 wordt een bij de zorgstandaard horende set indicatoren aan het Zorginstituut aangeboden. Er is een informatiestandaard beschikbaar voor de integrale geboortezorg: het Perinataal Webbased Dossier (PWD). Er is echter nog aandacht nodig om het stagnerende proces rondom de uitwisseling van patiëntgegevens in het kader van integrale geboortezorg vlot te trekken. Het Zorginstituut zal de implementatie van de zorgstandaard gericht volgen en monitoren. Het Zorginstituut werkt samen met de IGZ, zodat deze toe kan zien op de voortgang van de genoemde afspraken.