Spoedzorgketen kwaliteitskader

Omschrijving

Het huidige Kwaliteitskader Spoedzorgketen wordt geactualiseerd naar versie 2.0. Sinds de vaststelling van het huidige kwaliteitskader hebben zich diverse ontwikkelingen voorgedaan in de organisatie van de spoedzorg. Daarom werken partijen aan een actualisatie van het kwaliteitskader. De uiterste opleverdatum is vastgesteld op 11-12-2026.

Het huidige Kwaliteitskader Spoedzorgketen bevat kwaliteitseisen voor verschillende onderdelen van de spoedzorgketen.

In het Integraal Zorgakkoord (IZA) hebben partijen in 2022 afgesproken dat binnen de Landelijke Spoedzorgtafel (LST) gewerkt zou worden aan de doorontwikkeling van het kwaliteitskader. Daarbij is afgesproken om aanvullende partijen te betrekken bij de verdere ontwikkeling. In het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) hebben partijen in 2025 afgesproken dat aanvullende gedifferentieerde kwaliteitseisen ontwikkeld moeten worden voor verschillend aanbod binnen de acute zorg.

De actualisatie van het kwaliteitskader is vergevorderd. Verschillende onderdelen zijn herzien om beter aan te sluiten bij de huidige praktijk en ontwikkelingen binnen de acute zorg. Bij de huidige doorontwikkeling van de standaard worden in ieder geval de volgende onderwerpen uitgewerkt:

1. Aanvullende gedifferentieerde kwaliteitseisen voor verschillend aanbod van acute zorg.

2. Implementatie van de afspraken uit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA).

3. Aansluiting van de acute psychiatrie binnen de spoedzorgketen.

4. Aansluiting van de spoedeisende farmaceutische zorg binnen de spoedzorgketen.

5. Actualisatie van bestaande kwaliteitseisen op basis van ontwikkelingen in de organisatie van spoedzorg.

Naast deze onderwerpen werken partijen binnen de Landelijke Spoedzorgtafel aan de afronding van de resterende bespreekpunten om te komen tot een gezamenlijk gedragen kwaliteitskader dat kan worden aangeboden voor opname in het Register.

Over het Kwaliteitskader Spoedzorgketen (2020/2021):

Het kwaliteitskader is tripartiet opgesteld door de relevante partijen en kan voor het overgrote deel rekenen op draagvlak van alle partijen. Over 2 normen kon men echter geen overeenstemming bereiken. Deze zijn onder ‘doorzettingsmacht’ opgesteld door de Kwaliteitsraad van het Zorginstituut. Het kwaliteitskader is vervolgens aan het Zorginstituut aangeboden, getoetst en opgenomen in het Register.

Toelichting proces

Nadat het Zorginstituut in 2014 indicatoren had vastgesteld voor 6 complexe spoedindicaties, werd duidelijk dat er behoefte was aan een Kwaliteitskader voor de gehele spoedzorgketen, waarin alle betrokkenen met elkaar vastleggen hoe zij samen goede spoedzorg vormgeven. Begin 2015 zijn de relevante partijen op initiatief van en gefaciliteerd door Zorginstituut Nederland gestart met het in kaart brengen van de kwaliteit van de spoedzorgketen. In alle regio’s zijn bijeenkomsten georganiseerd, waarin aan de hand van een acute zorgvraag van een burger het pad van de burger door de keten (patient journey) is besproken. Dit vormde de basis voor het uiteindelijke kader.

Begin 2018 is de eerste versie van het Kwaliteitskader aangeboden aan het Zorginstituut, met een aantal voorbehouden van sommige partijen, zowel op inhoud als op financiële impact. Dit viel samen met het verzoek van VWS om - vooruitlopend op een wetswijziging - kwaliteitsstandaarden te toetsen op een mogelijk risico op substantiële meerkosten. Het Zorginstituut heeft de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) gevraagd om een QuickScan uit te voeren naar de mogelijke financiële gevolgen van het kwaliteitskader. Voorafgaand aan de QuickScan zijn op advies van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) sommige normen nader geoperationaliseerd. De NZa zag in de QuickScan van februari 2018 alleen een risico op meerkosten voor 2 nieuwe normen die betrekking hebben op de personele inzet op de SEH. Op verzoek van het Zorginstituut is vervolgens door de NZa een budgetimpactanalyse (BIA) uitgevoerd, die in januari 2019 is gepubliceerd. De BIA ging niet alleen over kosten, maar ook over de beschikbaarheid van de benodigde expertise. Partijen hebben vervolgens tot april 2019 de kans gekregen om op basis van de BIA de normen aan te passen.

Uiteindelijk is met het oog op de beperkte beschikbaarheid in de regio de norm over de expertise van de arts op de SEH aangepast. De vereiste klinische ervaringsjaren zijn teruggebracht van 2 naar 1 jaar. Ondanks deze aanpassing en het feit dat partijen al erg ver waren gekomen, lukte het uiteindelijk toch niet om tijdig overeenstemming te bereiken over 2 normen voor de vereiste expertise van de arts op de SEH en van de geriatrische expertise op de SEH. Daarop besloot het Zorginstituut zijn doorzettingsmacht in te zetten en de Kwaliteitsraad te vragen om beide normen te formuleren en - na consultatie - het kwaliteitskader vast te stellen. Daar waar zinvol of nodig zijn formuleringen en opbouw van het document aangepast om de leesbaarheid te vergroten. Het kwaliteitskader Spoedzorgketen is vervolgens vastgesteld door het Zorginstituut en opgenomen in het openbare Register van het Zorginstituut.

Beschrijving zorg en organisatie

Het Kwaliteitskader Spoedzorgketen geldt als landelijke norm voor acute zorg en beschrijft de vereisten voor de (regionale) organisatie van spoedzorg en is gericht op kwaliteit van de huisartsenspoedzorg, ambulancezorg, de mobiele medische teams (MMT) en de spoedeisende ziekenhuiszorg. Het bevat bestaande en nieuwe normen en aanbevelingen voor de verschillende stappen in de spoedzorgketen: melding, triage, zorgcoördinatie, diagnostiek, behandeling, coördinatie en uitstroom.

Leren en verbeteren

In het kwaliteitskader wordt aan de partijen het verzoek gedaan om op basis van het goede werk dat er nu ligt, de volgende stap naar een lerende sector te maken en met elkaar af te spreken hoe zij het proces van ‘samen leren en verbeteren’ gaan vormgeven. Deze groep zou zich samen met andere relevante partijen moeten ontwikkelen tot een landelijke Spoedzorgtafel. Naast de implementatie en doorontwikkeling van dit kwaliteitskader, kan deze tafel ook de regie nemen over de volgende stappen in het samen vormgeven van goede spoedzorg voor iedere burger.

Volledigheid kwaliteitsstandaard

Het kwaliteitskader bevat alle onderdelen die op grond van het Toetsingskader bij een kwaliteitsstandaard horen.