Diabetes module zorg op maat voor ouderen

Doordat we langer leven komen er steeds meer ouderen. De overheid stimuleert dat ouderen langer zelfstandig thuis blijven wonen. Vooral ouderen hebben vaak diabetes, ook het aantal thuiswonende ouderen met diabetes neemt snel toe.

De Nederlandse diabeteszorg is van hoge kwaliteit maar deze zorg bereikt niet iedereen. Ook is deze zorg niet altijd de beste zorg. Daarom werkt het diabetesveld aan een omslag, van standaardzorg naar zorg op maat. De Nederlandse Diabetes Federatie (NDF) heeft geconstateerd dat er nog onvoldoende sprake is van zorg op maat voor ouderen met diabetes. Samen met de leden en andere stakeholders heeft de NDF knelpunten en oplossingsrichtingen in kaart gebracht. Dit document is daarvan het resultaat. Deze module beschrijft goede zorg en preventie op maat voor thuiswonende ouderen met diabetes. Speciale aandacht wordt hierbij gegeven aan het herkennen van aspecten van kwetsbaarheid die van invloed kunnen zijn op de behandeling van en zorg voor ouderen met diabetes.

De meeste ouderen met diabetes hebben type 2-diabetes maar we zijn van mening dat dit document ook waardevolle aanbevelingen bevat voor ouderen met diabetes type 1. Wel is het belangrijk onderscheid te maken tussen type 1 en type 2 patiënten, zie ook aanbeveling 5.

Omdat er al veel bekend is over goede zorg voor mensen met diabetes en veel aandacht voor ouderenzorg richt deze module zich op aspecten die specifiek zijn voor ouderen met diabetes. De volgende twee vragen zijn daarbij de leidraad geweest:

• Waarin verschillen ouderen met diabetes van volwassenen met diabetes en welke gevolgen heeft dit voor de behandeling?
• Waarin verschillen ouderen met diabetes van ouderen zonder diabetes en welke gevolgen heeft dit voor de behandeling?

Het antwoord op de eerste vraag is dat ouderen vaak andere behandeldoelen hebben, zoals behoud van kwaliteit van leven en behoud van zelfstandigheid. Het antwoord op de tweede vraag is dat normale verouderingsprocessen invloed hebben op de diabetes. Maar het omgekeerde geldt ook. Ouderen met diabetes hebben een verhoogd risico op onder andere cognitieve beperkingen, depressie en vallen. Dit vraagt om aanpassing van de diabetesbehandeling.

Alle relevante partijen van cliënten, zorgaanbieders en zorgverzekeraars zijn betrokken geweest bij de ontwikkeling van deze module en dragen de module gezamenlijk voor. De module bevat een adequate beschrijving van de inhoud en organisatie van het zorgproces.

Kernbegrippen specifiek voor deze module zijn niet gedefinieerd, deze zijn wel opgenomen in de overkoepelende zorgstandaard Diabetes. Er is een summier implementatieplan, de ontwikkeling van een volledig plan is opgenomen in het jaarplan NDF voor 2020. Dit geldt ook voor een bijbehorende cliëntenversie.

De module bevat een samenvatting. Er is een onderhoudsplan bijgevoegd.

De module is niet verbonden met een of meerdere informatiestandaarden. Wel zijn er bestaande kwaliteitsindicatoren voor diabetes en is er een innovatieve set (vrijwillige) indicatoren van InEen. Op termijn worden specifieke indicatoren ontwikkeld voor deze module.

Het Zorginstituut is van oordeel dat aan de voorwaarden voor plaatsing in het Register wordt voldaan. Tevens is het Zorginstituut van oordeel dat aan de opdracht uit de MJA wordt voldaan.